Minder kans om vroegtijdig te sterven als we (veel) koffie drinken Auteur: Kathleen Heylen

di 11/07/2017 - 10:39 Kathleen Heylen Mensen die meer koffie drinken, hebben minder kans om te sterven aan bepaalde aandoeningen dan mensen die amper of geen koffie drinken. Dat moet blijken uit twee uitgebreide onderzoeken in de Verenigde Staten en Europa, die los van elkaar gevoerd werden. De exacte link is niet helemaal duidelijk. Koffie is volgens deze onderzoeken alleszins niet schadelijk, maar massaal aan de koffie, dat is nu ook weer niet nodig.

Eerder onderzoek uit de Verenigde Staten en Japan wees al op een verminderd risico op overlijden bij koffiedrinkers, maar het was nog niet duidelijk of die link ook kon worden aangetoond in Europa, waar koffiegewoontes van land tot land serieus kunnen verschillen. Zo drinken Denen grotere hoeveelheden koffie dan Italianen, die dan weer houden van kleinere en straffere koffie (espresso!).

Europese wetenschappers onderzochten 16 jaar lang gegevens van 521.330 mensen in 10 Europese landen. In die periode waren er 41.693 overlijdens. Het aantal mannen dat aangaf het meeste koffie te drinken, had 12 procent minder kans om te overlijden in vergelijking met mannen die geen koffie dronken. Bij vrouwen was dat 7 procent.

Hoewel de koffiegewoontes bij Europeanen dus uiteenlopen, zagen de onderzoekers wel een rode draad. Koffie hing samen met een verminderd risico op overlijden door maag- en darmziektes bij zowel mannen als vrouwen. Er is bij vrouwen ook een verminderd risico op overlijden door hart- en vaatziekten, hersenaandoeningen zoals een beroerte. Vrouwen die het meest koffie dronken, hadden wel een grotere kans op overlijden door eierstokkanker.

"Er is nog wel veel meer onderzoek nodig om precies te bepalen wat het is aan koffie dat tot die effecten leidt", zegt Neil Murphy van het Inter Agency for Research on Cancer in Lyon, een van de auteurs van de studie, aan Reuters. "Tot we meer weten, kunnen we alleszins al zeggen dat koffie niet schadelijk is voor de gezondheid."

Eén kopje koffie per dag = 12 procent minder kans op overlijden

Een tweede onderzoek keek naar het koffiegedrag van diverse gemeenschappen in de Verenigde Staten. Wetenschappers onderzochten de gegevens van 185.855 mensen tussen 45 en 75 jaar met een Afro-Amerikaanse, Native Hawaiiaanse, Japans-Amerikaanse, Latino of blanke achtergrond. Ook hier liep het onderzoek over 16 jaar, een periode waarin 58.397 mensen stierven.

Mensen die één kopje koffie per dag dronken, hadden 12 procent minder kans om te overlijden dan zij die geen koffie dronken. Bij mensen die 2 of meer kopjes dronken, steeg dat tot 18 procent. Een vergelijkbaar resultaat met het Europese onderzoek, dus.

Ook hier kunnen de wetenschappers niet exact definiëren wat de link is tussen koffie en een lager sterftecijfer. "Cafeïne is het meest onderzochte bestanddeel van koffie, maar bij mensen die cafeïnevrije koffie verkiezen, zien we hetzelfde effect", zegt Wendy Setiawan van de University of Southern California in Los Angeles.

Moeten we nu allemaal massaal aan de koffie?

Die twee onderzoeken wijzen er niet noodzakelijk op dat preventief koffie drinken helpt om minder snel te sterven. Koffieverslaafden kunnen allicht wel iets geruster slapen, want volgens deze studies is koffie niet schadelijk voor de gezondheid. "Het is niet nodig dat mensen nu koffie beginnen te drinken om hun gezondheid te verbeteren. Wie wel koffie drinkt, hoeft zich niet al te veel zorgen te maken", zegt professor Alice Lichtenstein van Cardiovascular Nutrition Laboratory in Boston aan het persagentschap Reuters.

Het advies "drink meer koffie, want dat is goed voor uw gezondheid" hoeven we niet meteen te verwachten, zegt ook de Nederlandse hoogleraar Marianne Geleijnse aan de Volkskrant. Koffiedrinkers kunnen ook in andere opzichten verschillen van niet-koffiedrinkers. "Misschien verschillen mensen die koffie niet lekker vinden in biologisch opzicht van koffieliefhebbers, of werkt hun stofwisseling anders waardoor ze last hebben van de bij-effecten van koffie. En misschien houden die stofwisseling en dat dna-profiel, zonder dat we het weten, weer verband met een ander risico op sterfte."

Bovendien: wie veel koffie drinkt, drinkt iets anders niet, mogelijk minder ongezonde, zoete dranken, zeggen Lichtenstein en Geleijnse. De lagere sterftekans zou ook deels daarmee te maken kunnen hebben.